Systematische Literaturverzeichnis

Ausonius

Ausgaben, Übersetzungen, Kommentare, Hilfsmittel

Gesamtwerk

Peiper, R.: Decimi Magni Ausonii Burdigalensis opuscula. Leipzig 1886 (ND Darmstadt 1976).

Prete, S.: Decimi Magni Ausonii Burdigalensis opuscula. Leipzig 1978.

Green, R. P. H.: The Works of Ausonius. Edited with Introduction and Commentary. Oxford 1991.

Bolchazy, L. J./Sweeny, J. M. A.: Concordantia in Ausonium. Hildesheim/New York 1982.

Ternes, Ch. M.: Ausone. Bibliographie objective et subjective. Bulletin des antiquités luxembourgeoises 14, 1983.

Einzelne Schriften

Mosella

Hosius, C.: Die Moselgedichte des Decimus Magnus Ausonius und des Venantius Fortunatus. 3. Aufl. Marburg 1926 (ND Hildesheim 1967).

John, W.: Ausonius Mosella. Einführung, Übersetzung und Erklärung. 1932 (2. Aufl. Trier 1980).

Marsili, A.: La Mosella die Ausonio. Edizione critica con traduzione e note italiane. Turin 1957.

Ternes, Ch.-M.: D. Magnus Ausonius, Mosella. Édition, introduction et commentaire. Paris 1972.

Weis, B. K.: Ausonius, Mosella, herausgegeben und in metrischer Übersetzung vorgelegt. Darmstadt 1989.

Sekundärliteratur

Allgemeine Literatur

Jullian, C.: Ausone et son temps. Revue historique 47, 1891, 241-266 und 48, 1892, 1-38.

Jullian, C.: Ausone et Bordeaux. Bordeaux 1893.

Pichon, R.: Études sur l'histoire de la littérature latine dans les Gaules. Les derniers écrivains profanes. Paris 1906.

Hopkins, M. K.: Social Mobility in the Later Roman Empire: The Evidence of Ausonius. CQ NS 11, 1961, 239-249.

Etienne, R.: Bordeaux antique. Bordeaux 1962.

Paschoud, F.: Roma aeterna. Études sur le patriotisme romain dans l'occident latin a l'époque des grandes invasions. Neuchâtel 1967, 23-32.

Witke, Ch.: Numen litterarum. The Old and the New in Latin Poetry from Constantine to Gregory the Great. Leiden/Köln 1971.

Isbell, H.: Decimus Magnus Ausonius. The Poet and his World. In: Binns, J. W. (Hrsg.): Latin Literature of Fourth Century. London/Boston 1974.

Nellen, D.: Viri litterati. Gebildetes Beamtentum und spätrömisches Reich im Westen zwischen 284 und 395 nach Christus. Bochumer Historische Studien. Alte Geschichte Nr. 2. Bochum 1977.

Fontaine, J.: Études sur la poésie latine tardive d'Ausone à Prudence. Paris 1980.

Green, R. P. H.: The text of Ausonius. RhM 125, 1982, 343-361

Gruber, J.: Ausonius und der Beginn der spätantiken lateinischen Literatur. Festschrift für Paul Klopsch. Göppingen 1988, 67-82.

Kaster, R. A.: Guardians of Language: The Grammarian and Society in Late Antiquity. Univ. of. California Press Berkeley/Los Angeles/London 1988, bes. 247ff.

Herzog, R./Schmidt, P.L. (Hrsg.): Restauration und Erneuerung. Die lateinische Literatur von 284 bis 374 n. Chr. Handbuch der lateinischen Literatur der Antike 5. München 1989, bes. 268-308.

Lossau, M.J. (Hrsg.): Ausonius. WdF 652. Darmstadt 1991.

Alvar Ezquerra, A.: Estado actual de los estudios sobre Ausonio. Bibliografía crítica 1960-1987. Estudios clásicos 33, 1991, Nr. 99, 53-96.

Sivan, H.: Ausonius of Bordeaux. Genesis of a Gallic aristocracy. London/New York 1993.

Zu einzelnen Schriften

Commemoratio professorum Burdigalensium

Wedeck, H. E.: A Gallery of Roman Schoolmaster in Ausonius. CW 27, 1934, 137f.

Favez, Ch.: Une école gallo-romaine au IVe sicle. Latomus 7, 1948, 223-233.

Hatinguais, J.: Vertus universitaires selon Ausone. REA 55, 1952, 379-387.

Principato, M.: Poesia familiare e poesia descrittiva in Ausonio. Aevum 35, 1961, 399-418.

Szelest, H.: Lyrische Motive in Ausonius' Sammlung Commemoratio professorum Brudigalensium. Ziva antika 25, 1975, 156-163.

Szelest, H.: Valete inclitorum rhetorum (Ausonius' "Commemoratio professorum Burdigalensium"). Eos 63, 1975, 75-87.

Szelest, H.: Ausonius und Suetonius. Ziva antika 26, 1976, 156-163.

Booth, A. D.: Notes on Ausonius' Professores. Phoenix 32, 1978, 235-249.

Green, R. P. H.: Still Waters Run Deep: A New Study of the Professores of Bordeaux. CQ NS 35, 1985, 491-506.

Epigramme

Bernt, G.: Das lateinische Epigramm im Übergang von der Spätantike zum frühen Mittelalter. Münchner Beiträge zur Mediävistik und Renaissance-Forschung 2. München 1968.

Szelest, H.: Die Spottepigramme des Ausonius. Eos 64, 1976, 33-42.

Mosella

Hosius, C.: Die literarische Stellung von Ausons Moselgedicht. Philologus 81, 1926, 192-201.

Marx, F.: Ausonius' Lied von der Mosel. RhM 80, 1931, 368-392.

Galdi, M.: Ad quosdam Ausonianae Mosellae locos. Rivista di filologia indo-graeca-italica 16, 1932, 125-133.

Deubner, L.: Zum Moselgedicht des Ausonius. Philol. 89, 1934, 253-258.

John W.: Zur Gliederung der Mosella des Ausonius. Hermes 78, 1943, 97-105.

Posani, M. R.: Reminiscenze die poeti latini nella "Mosella" di Ausonio. SIFC 34, 1962, 31-69.

Korzeniewski, D.: Aufbau und Struktur der Mosella des Ausonius. RhM 106, 1963, 80-95.

Görler, W.: Vergilzitate in Ausonius' Mosella. Hermes 97, 1969, 94-114 (= WdF 652, 146-175).

Ternes, Ch.-M.: Paysage réel et coulisse idyllique dans la "Mosella" d'Ausone. REL 48, 1970, 376-397 (deutsch WdF 652, 176-200).

Wightman, E. D.: Roman Trier and the Treveri. London 1970.

König, B.: Summationsschema und Epigramm. Zerstreute Anmerkungen zu Ausonius (Mosella, V. 27-32) und zur lateinischen und italienischen Lyrik de Renaissance. In: Droege, G. u. a. (Hrsg.): Verführung zur Geschichte. Festschrift zum 500. Jahrestag der Eröffnung einer Universität in Trier. 1473, 1973. Trier 1973, 1-19 (= WdF 652, 201-228).

Ternes, Ch.-M.: Topographie trévire dans la «Mosella» d'Ausone. In: Chevallier, R. (Hg.): Littérature gréco-romaine et géographie historique. Mélanges offerts à Roger Dion. Caesarodunum IX bis. Paris 1974, 207 -217.

Tränkle, H.: Zur Textkritik und Erklärung von Ausonius Mosella. MH 31, 1974, 155-168 (= WdF 652, 229-249).

Fuchs, H.: Textgestaltung in der Mosella des Ausonius. MH 32, 1975, 173-182.

Kenny, E. J./Diggle, J.: Ausoniana. Proceedings of Cambridge Philol. Soc. 22, 1976, 54f. (zu Mos. 144ff. und 305f.).

Shackleton Bailey, D. R.: Ausoniana. AJPh 97, 1976, 248-261.

Badian, E.: Additamenta Ausoniana. AJPh 98, 1977, 139f. (zu Mos. 374).

Friedrich, W. H.: Dauer im Wechsel. Göttingen 1977, 269 (zu Mos. 316).

Ternes, Ch.-M.: Les éléments du paysage antique en pays trévire. Réflexions générales. Caesarodunum 13, 1978, 54-59.

Ternes, Ch.-M.: Éléments de rhétorique dans la Mosella d'Ausone. In: La rhétorique à Rome. Caesarodunum XIVbis. Paris 1979, 153-160.

Ludwig, K. H.: Die technikgeschichtlichen Zweifel an der Mosella des Ausonius sind unbegründet. Technikgeschichte 48, 1981, 131-134.

Simms, D. L.: Water-driven saws, Ausonius, and the authenticity of the Mosella. Technology and Culture 24, 1983, 635-643 (zu Mos. 361-364).

Ternes, Ch.-M.: La notion de verus limes dans la Moselle d'Ausone. La civitas des Trévires comme exemple d'une réussite provinciale. In: La patrie gauloise d'Agrippa au VIe siècle. Actes du Colloque Lyon 1981. Lyon 1983, 355-372.

Kenney, E. J.: The Mosella of Ausonius: G & R 31, 1984, 190-202

Roberts, M.: The Mosella of Ausonius. An interpretation. TAPhA 114, 1984, 343-353 (deutsch WdF 652, 250-264).

Schwinden, L.: Das römische Trier seit der Mitte des 4. Jahrhunderts. In: Rheinisches Landesmuseum Trier (Hg.): Trier - Kaiserresidenz und Bischofssitz. Die Stadt in spätantiker und frühchristlicher Zeit. Mainz 1984, 34ff.

Martin, R.: La Moselle d'Ausone est-elle un poème politique? REL 63, 1985, 237-253.

Szelest, H.: Die 'Mosella' des Ausonius und ihre literarische Tradition. Eos 75, 1987, 95-105.

Haury, A.: "Das Wasser rauschte, das Wasser schwoll". Roma renascens. Festschrift I. Opelt. Frankfurt 1988, 114-117 (zum Fischkatalog).

Newlands, C.: Naturae mirabor opus. Ausonius' challenge to Statius in the Mosella. TAPhA 118, 1988, 403-419.

Lourenço, F.: Ausónio, Mosella 389 e Própercio 3,1,13. Euphrosyne 17, 1989, 259-264.

Wikander, Ö.: Ausonius' saw-mills, once more. Opuscula Romana 17, 1989, 185-190.

Nardo, N.: Ausonio e Orazio. Paideia 45, 1990, 321-336.

Nugent, S. G.: Ausonius' "late-antique" poetics and "post-modern" literary theory. Ramus 19, 1990, 26-50.

Sivan, H.S.: Redating Ausonius' Moselle, AJPh 111, 1990, 383-394.

Marcone, A.: Ausonio e la città della Mosella. In: Eck, W./Galsterer, H. (Hrsg.): Die Stadt in Oberitalien und in den nordwestlichen Provinzen des Römischen Reiches. Köln 1991, 201-216.

Ternes, Ch.-M.: Ausone lecteur d'Horace: "nature" et "sagesse". In: Chevalier, R. (Hrsg.): Présence d'Horace. Caesarodunum 23 bis, 1988, 255-262.

Alvar Ezquerra, A.: Realidad e ilusión en la poesia latina tardoantigua: notas a propósito de estética literaria. Emerita 60, 1992, 1-20.

Etienne, R.: Ausone et le vin. Fs. Fontaine I, Paris 1992, 511-516.

Ordo urbium nobilium

Szelest, H.: Die Sammlung Ordo urbium nobilium des Ausonius und ihre literarische Tradition. Eos 61, 1973, 109-122.

Classen, C. J.: Die Stadt im Spiegel der Descriptiones und Laudes urbium in der antiken und mittelalterlichen Literatur bis zum Ende des zwölften Jahrhunderts. Beiträge zur Altertumswissenschaft 2. Hildesheim/New York 1980 (2. Aufl. 1986).

Opelt, I.: Ausonius und die Laudes Constantinopolitanae. In: Diess.: Paradeigmata Poetica Christiana. Untersuchungen zur christlichen lateinischen Dichtung. Düsseldorf 1988, 76-83.

Parentalia

Favez, Ch.: Une famille gallo-romaine au IVe siècle. MH 3, 1946, 118-131 (deutsch bei Lossau, 11-33).

Gradilone, Th. J.: The texte of the Parentalia and Professores of Decimus Magnus Ausonius. Diss. Fordham Univ. 1962 (DA 23, 1963, 3360).

Consolino, F. E.: Al limite della tarda antichit: I Parentalia di Ausonio. Studi classici e orientali 26, 1977, 105-127.

Green, R. P. H.: Prosopographical notes on the family and friends of Ausonius. BICS 25, 1978, 19-27.

Guastalla, G.: I Parentalia come testo antropologico. L'avunculato nel mondo celtico e nella famiglia di Ausonio. Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici 4, 1980, 97-124.

Rezeption

Charlet, J.-L.: L'influence d'Ausone sur la poésie de Prudence. Aix-en-Provence/Paris 1980.


Zurück zur Homepage von Joachim Gruber